تأکید بر «امامت بهمثابه اصلالاصول دین»
در نشست علمی بنیاد بینالمللی امامت
نشست علمی «ضرورت و بایستههای امامت» با همکاری بنیاد بینالمللی امامت و حوزه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی علیهالسلام تهران، با سخنرانی استاد محمدتقی سبحانی، رئیس بنیاد بینالمللی امامت، در شهر تهران برگزار شد.
در این نشست، استاد سبحانی با تمرکز بر جایگاه بنیادین امامت در منظومه معارف اسلامی، بر این نکته تأکید کرد که مسئله امامت نهتنها یکی از اصول دین، بلکه «اصلالاصول» در هندسه معرفتی اسلام است؛ اصلی که بدون آن، سایر ارکان دین نیز کارکرد حقیقی خود را از دست میدهند.
ایشان در آغاز سخنان خود، با اشاره به همزمانی این نشست با ایام ولایت و عید غدیر، امامت را مهمترین مسئله در تاریخ تفکر شیعه دانست و اظهار داشت: جامعه شیعی اگرچه در مناسبتهایی چون غدیر، عاشورا و اربعین با نام و یاد امامت مواجه میشود، اما در عمق معرفتی و کاربست این اصل در زندگی فردی و اجتماعی، دچار نوعی «فراموشی تاریخی» شده است.
استاد سبحانی با نقد وضعیت موجود حوزههای علمیه در نسبت با معارف امامت، تصریح کرد: حوزههای شیعه در طول تاریخ، همواره سنگر اصلی دفاع از امامت و ولایت بودهاند و کمتر عالمی را میتوان یافت که در این عرصه نقشآفرینی نکرده باشد؛ اما در دورههای متأخر، بهویژه در دو قرن اخیر، نوعی غفلت و کمتوجهی نسبت به این اصل اساسی پدید آمده است.
ایشان با ارائه شواهدی از وضعیت آموزشی حوزهها افزود: در شرایطی که امروز دشمنان با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای و فضای مجازی، بهصورت گسترده به مبانی اعتقادی شیعه هجوم میآورند، بخش قابل توجهی از طلاب حتی توانایی تبیین ابتداییترین ادله امامت را ندارند؛ این در حالی است که حوزه علمیه، بهعنوان پایگاه اصلی صیانت از هویت تشیع، باید در خط مقدم این مواجهه علمی و معرفتی قرار گیرد.
رئیس بنیاد بینالمللی امامت در ادامه، با استناد به آیات قرآن کریم، جایگاه امامت را در نسبت با اصل دین تبیین کرد و گفت: آیاتی همچون «الیوم اکملت لکم دینکم» و «بلغ ما انزل الیک» بهروشنی نشان میدهند که ابلاغ و تحقق امامت، شرط کمال دین و اتمام نعمت الهی است؛ بهگونهای که بدون آن، رسالت الهی نیز به انجام نمیرسد.
ایشان با تأکید بر اینکه رسالت اصلی حوزههای علمیه «ابلاغ رسالات الهی» است، خاطرنشان کرد: در رأس این رسالات، تبیین و دفاع از امامت و ولایت قرار دارد و طلبهای که در این میدان حضور ندارد، در حقیقت از مهمترین مأموریت خود فاصله گرفته است.
رئیس انجمن امامت حوزه در بخش دیگری از سخنان خود، امامت را «زمام دین» و «نظامبخش جامعه اسلامی» دانست و با اشاره به روایت امام رضا علیهالسلام تصریح کرد: دین بدون امام، دچار پراکندگی، التقاط و انحراف میشود و جامعه اسلامی نیز بدون محور امامت، از انسجام و هویت حقیقی خود محروم خواهد شد.
ایشان همچنین به ضرورت صیانت از مفهوم صحیح امامت در برابر دو جریان «افراط» و «تفریط» اشاره کرد و گفت: از یکسو، جریانهای غالی با نسبت دادن مفاهیم نادرست به اهلبیت علیهمالسلام، و از سوی دیگر، جریانهای تقلیلگرا با کاستن از جایگاه حقیقی امامت، هر دو به انحراف در این حوزه دامن میزنند و مقابله علمی با این دو رویکرد، از وظایف اساسی حوزه است.
این استاد حوزه در ادامه، بر ضرورت «جریانسازی اجتماعی امامت» تأکید کرد و افزود: امامت صرفاً یک بحث نظری یا تاریخی نیست، بلکه حقیقتی است که باید در تمامی ابعاد حیات فردی و اجتماعی مسلمانان جاری شود؛ از سبک زندگی فردی تا ساختارهای کلان اجتماعی، همگی باید بر اساس معارف اهلبیت علیهمالسلام شکل گیرند.
ایشان با اشاره به پویایی تاریخی تشیع، بقای این مکتب را مرهون پیوند مستمر آن با نهاد امامت دانست و اظهار داشت: در طول تاریخ، شیعه همواره با تکیه بر امام معصوم یا نائبان او در عصر غیبت، توانسته هویت خود را حفظ کرده و در برابر چالشها ایستادگی کند.
در پایان این نشست، استاد سبحانی با تأکید بر جایگاه علمی و تاریخی حوزه علمیه ری، این حوزه را دارای ظرفیتهای ممتاز در احیای گفتمان امامت دانست و ابراز امیدواری کرد که با تقویت آموزشهای تخصصی و گسترش فعالیتهای علمی در این زمینه، بار دیگر این حوزه به یکی از مراکز پیشرو در تبیین معارف اهلبیت علیهمالسلام تبدیل شود.
این نشست در آستانه عید سعید غدیر و با هدف بازخوانی جایگاه امامت در منظومه فکری اسلام و تبیین وظایف حوزههای علمیه در این عرصه برگزار شد.
