در چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، کتاب «عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» بهعنوان اثر برگزیده در بخش «دین» انتخاب شد.
در چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، کتاب «عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» نوشته علامه میر حامد حسین موسوی لکهنوی بهعنوان اثر برگزیده در بخش «دین» انتخاب شد. این اثر عظیم علمی ـ کلامی، پس از سالها تحقیق و احیای پژوهشکده امامتِ بنیاد بینالمللی امامت، در مراسمی رسمی مورد تقدیر قرار گرفت.
در ادامه، متن سخنان حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی ریاست محترم بنیاد بین المللی امامت، درباره اهمیت این کتاب، ویژگیهای آن و تلاشهای انجامشده برای احیاء و نشر این میراث علمی تقدیم میشود.
در چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، موسوعه علمی ـ کلامی «عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» نوشته علامه میر حامد حسین موسوی لکهنوی بهعنوان کتاب برگزیده در بخش «دین» انتخاب شد. این انتخاب در قالب جایزه ملی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران انجام گرفته و از سوی هیئت علمی این جایزه بهعنوان اثر برجسته علمی معرفی گردید.
آیین اعطای جوایز چهلوسومین دوره این رویداد فرهنگی ـ علمی در روز ۱۹ بهمنماه در تالار وحدت تهران برگزار و رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران شخصاً جوایز را به پدیدآورندگان آثار برتر اهدا نمود.
«عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» اثری است در گروه حدیث که به بررسی و اثبات مسئله امامت در منابع اسلامی میپردازد و ردّیهای مستند بر کتاب ضد شیعی تحفه اثناعشریه نگاشته شده است. این کتاب از برجستهترین و معتبرترین آثار در امامتپژوهی و کلام است و سالها مورد توجه محققان و علمای شیعه بوده است. مجموعه کامل این اثر سترگ تا کنون به طور کامل و با تحقیق مناسب چاپ نشده بود و برای اولین بار توسط محققین پژوهشکده امامتِ بنیاد بین المللی امامت و زیر نظر حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی احیا شده و با همراهی بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی به چاپ رسیده است.
چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از مهمترین رویدادهای فرهنگی کشور است که هر سال به معرفی، تقدیر و تجلیل از آثار ماندگار در حوزههای مختلف علمی و فرهنگی از جمله دین، ادبیات، علوم انسانی، هنر و تاریخ میپردازد. این جایزه علاوه بر ارتقای سطح پژوهش و نشر کتاب در کشور، در تقویت گفتمان علمی ـ فرهنگی جامعه نقش مهمی دارد.
انتخاب «عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» بهعنوان اثر برگزیده در حوزه دین، نشان از اهمیت آثار علمی کلاسیک در گفتوگوی فرهنگی معاصر و توجه جامعه علمی به میراث غنی تمدنی دارد و میتواند نقطه عطفی در بازنمایی متون اصیل اسلامی در فضای پژوهشی امروز کشور باشد.
در دانش امامت، همانطور که میدانیم، چند نقطه بسیار طلایی و بزرگ وجود دارد که بیگمان در دوران معاصر، درخشانترین نقطهی امامتپژوهی ما، مدرسه لکهنو در شمال هند است. عصاره این مدرسه در عرصه امامتپژوهی، شخصیت والامقام مرحوم علامه میر حامد حسین موسوی، صاحب کتاب عبقاتالانوار است؛ عالمی که توانست با تدوین این اثر بزرگ، مسیر پژوهشهای امامت، بهویژه در حوزه امامت تطبیقی، را دچار یک تحول کیفی کند.
کتاب عبقاتالانوار پاسخی است به اثر شاه عبدالعزیز دهلوی با عنوان «تحفه اثنیعشریه». علامه میر حامد حسین فصل هفتم این کتاب، که به امامت میپردازد، را مورد نقادی قرار میدهد و این نقد را بهانهای قرار میدهد برای آنکه تاریخ اندیشه امامتپژوهی را یکبار بازخوانی کند، آثار گذشتگان را مورد توجه قرار دهد و با دیدی تیزبینانه و نقادانه، افزودههای فراوانی بر میراث امامتی ایجاد کند.
از ویژگیهای برجسته این کتاب، تتبع فراوان مؤلف در گردآوری آثار بسیار مهم امامتی، از شیعه و سنی، است که عبقاتالانوار را به یک دایرهالمعارف بزرگ امامت تبدیل کرده است. ویژگی مهم دیگر این کتاب، روشمندی علامه در مباحث امامتی است. علامه دارای روشی متقن و سیر منطقی مشخصی در اثبات مدعیات است؛ بهگونهای که این الگوی مطالعه امامتی بعدها مورد تبعیت بزرگان دیگر قرار گرفت و بسیاری از افراد، تحت تأثیر کتاب عبقات، به تولید آثار مهم امامتی روی آوردند.
احیای جدید کتاب عبقاتالانوار حاصل تلاش بیوقفه بنیاد بینالمللی امامت در طول حدود پانزده سال است. این کار نیازمند نسخهپژوهی گسترده، تدوین روششناسی دقیق و تربیت محققان متخصص بود. در چاپ جدید، همه نسخهها و نگاشتههای مؤلف، حتی دستخطها و یادداشتهای ایشان، گردآوری شده است. این مجموعه در اصل حدود ۳۵ جلد خواهد بود و ملحقاتی نیز دارد که شامل یادداشتهای مؤلف و خاندان ایشان است.
ما معتقدیم احیای آثار گذشتگان امری ضروری است؛ زیرا زحمتها و تلاشهایی که در گذشته صورت گرفته، آثاری پدید آورده که اگر نسل جدید با آنها آشنا نشود، بسیاری از آن تحقیقات ناتمام خواهد ماند. در عین حال، باید از این میراث بهعنوان پایهای برای نوآوری و پژوهشهای آینده بهره برد.
در این مسیر، اقداماتی همچون تلخیص و ارائه محتوای عبقاتالانوار با زبان امروزی، استخراج روششناسی علامه، تکمیل پروژههای ناتمام مؤلف، توجه بیشتر به آیات قرآنی مرتبط با امامت، و بهرهگیری از روشهای نوین علمی در دستور کار قرار گرفته است.
عبقاتالانوار، همانگونه که در آغاز عرض شد، نقطه پایانی بر تلاشهای گذشته و آغازگر افقی جدید در امامتپژوهی است. امروز بیش از هر زمان دیگری، نیازمند شخصیتهایی چون علامه میر حامد حسین هستیم که با غیرت علمی و اهتمام جدی، بتوانند در برابر شبهات نوپدید و بازصورتبندیشده گذشته، پاسخهایی عمیق و دقیق ارائه دهند.
انتخاب کتاب «عبقاتالانوار فی امامة ائمة الاطهار» به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، نه تنها تقدیری از یک اثر ماندگار کهن است، بلکه تأکیدی بر اهمیت حفظ، احیاء و بازخوانی انتقادی میراث علمی تمدن اسلامی در عصر حاضر میباشد. این رویداد، فرصتی ارزشمند برای معرفی این گنجینه بینظیر به جامعه علمی و عموم علاقهمندان است و امید میرود چاپ جدید این مجموعه، زمینهساز پژوهشهای عمیقتر و گستردهتر در حوزه معارف امامت و کلام اسلامی باشد.
